Ég tók jólamyndir af Andreu í dag
posted by Vilborg at 4:54 PM

Fallegur fyrirlestur um að Guð sé gleði á bls. 202-203. Þar segir Þórbergur að hann sé þeirri náðargáfu gæddur að sjá alvarlega hluti í skoplegu ljósi. Og að Guð birtist honum einna best í skoplegu hliðinni á annars háalvarlegum hlutum, eins og t.d. helgisiðum kirkjunnar.
“Grunntónn tilverunnar er meinlaust grín”. (Þórbergur: 204)

posted by Vilborg at 2:50 PM

Nei, ég held ekki að hann sé að grínast. Allur kaflinn XXXII fer í að útlista geníalitet fyrir Láru. Og hann heldur áfram að lýsa einstökum snilligáfum sínum á andlega sviðinu. Þó segir hann að sé ekki orðinn fullkomið Gení ennþá, “en ekki er örgrannt um, að það nálgist það einstaka sinnum”. (Þórbergur: 200).
posted by Vilborg at 2:48 PM

Ójá, hann er sko Schnillingur!
“Ég er einn af mestu ritsnillingum, sem ritað hafa íslenzka tungu. Og sál mín er víð og djúp eins og alvaldið”. (Þórbergur: 195)
Skyldi hann hafa verið að grínast?

posted by Vilborg at 2:46 PM

Þetta hér er ástæða þess að Þórbergur berst fyrir efnalegum umbótum þrátt fyrir að hann leggi andlegann mælikvarða á gildi alls:
“Þorri mannkynsins lifir að eins í skilningarvitunum: sjón, heyrn, bragði, ilman, tilfinningu. Það, sem skilningarvitin ná, er heimur þess. Ef það getur ekki þægt þörfum skilningarvitanna, bíður það tjón á sálu sinni. Ófullkominn maður getur ekki beðið bænar nema hann hafi mettan maga og þak yfir höfuð sér. Efnaleg velmegun er undirstaða andlegs lífs. Þess vegna berst ég fyrir efnalegum umbótum”. (Þórbergur: 195)
Ég skil vel að fólki hafi fundist hann vera að setja sig svolítið á háan hest. En það má ekki gleyma því að Þórbergur er snillingur!:)

posted by Vilborg at 2:45 PM

Ekki er unnt að safna auði án þess að ræna aðra. Allt umfram þörf er öðrum tekið frá. Jú, þetta passar allt saman!
posted by Vilborg at 2:42 PM

Ég hef aldrei velt því fyrir mér áður að það þarf enga sérmenntun til að stjórna ríkinu, en við treystum ekki manneskju til að sóla skóinn okkar nema hún sé búin að læra það, og ekkert annað, í 4 ár.
posted by Vilborg at 2:42 PM

“Ég hefi kveðið upp nokkuð harða dóma um hitt og þetta. Ekki mátt þú samt láta þér detta í hug, að það sé af persónulegri illgirni eða mannhatri. Ég ber ekki kala til nokkurs manns”. (Þ.Þ: 189)
Eitthvað verið að fría sig ábyrgð hérna..

posted by Vilborg at 2:37 PM

Um byltingu segir hann að hún sé óhjákvæmileg. Það er undir þeim sem byltingin snýr að (íhaldinu) hvort hún verði blóðug eða ekki. Og sem dæmi um byltingu sem fór rólega fram nefnir hann kristnitökuna á Íslandi. Og klappar hann Þorgeiri Ljósvetningagoða lof í lófa fyrir að hafa einfaldlega gefið eftir.
posted by Vilborg at 2:36 PM

Hann tekur svo skemmtilega sterkt til orða stundum. Þetta segir hann um þjóðskipulagið:
“Það rambar á helvítis barmi”. (Þ.Þ: 187)

posted by Vilborg at 2:36 PM

Jú, Jesús var náttúrulega bara skynsamur. Hann spáði bara fyrir um það að fólk mundi berjast og vera ósammála um kenningar hans. Jessi vissi hvað hann söng!
En hvað er Þórbergur að meina? Að Jessi hafi meðvitað sett fram e-ð torskilið efni sem yrði síðar barist um, svo sálir miljónanna gætu öðlast sannleikssólarsólskin? Neeei, ég held að bæði Þórbergur og Jesús eigi við að þótt sumt sem sagt er geti orsakað stríð og dauða margra manna, þá, ef það er nógu mikilvægt, þá hafi það alveg rétt á sér og jafnist út á endanum. Ég er meira að segja sjálf hætt að skilja hvað ég er að bulla hér.

posted by Vilborg at 2:35 PM

Þórbergur er maður sem hikar ekki við að fórna lífi þúsunda til þess að upplýsa sálir milljóna um e-n mikilvægan málstað. Hann segir að allir merkilegri spámenn hafi vitað að þetta væri hið eina rétta; að líkamlegar fórnir skiptu ekki máli, það væri sálin sem þyrfti að bjarga.
“En Kristur hugsar ekki eins og Jón Magnússon. Honum er sálin dýrmætari en líkaminn. Og hann hikar ekki við að fórna líkamslífi nokkurra þúsunda, til þess að sálir miljónanna geti öðlast örlitla skímu frá sól sannleikans”. (Þ.Þ: 185-186)
Ég er ekki sérstaklega sammála þessu. Ég er kannski ekki búin að ná sama andlega þroska og Jesú og Þórbergur, en mér finnst hvert mannslíf skipta heilmiklu máli. Og í rauninni finnst mér rangt af Þórbergi að blanda Jesú í málið. Ég veit ekki betur en hann Jessi minn hafi prédikað náungakærleik og að rétta fram hinn vangann o.s.frv. Varla hefur maðurinn verið að því ef hann hefur svo ætlað að láta fólk berjast um hvað sé rétt og hvað ekki af því sem hann segir! …ég hef svosem brennt mig á því áður að vera ósammála Þórbergi, svo kannski ég hugsi mig aðeins betur um.

posted by Vilborg at 2:34 PM

Og í kafla XXXI leggur hann áherslu á mál sitt og útskýrir fyrir Láru að hann sé bæði kommúnisti og sósíal-demókrati. Það útskýrir hann með því að segja að báðar stefnunnar keppi að sama marki, en vilji bara nota til þess mismunandi leiðir. Sósíal-demókratar vilji hægfara breytingar, en kommúnistar byltingu. Og Þórbergur útskýrir ennfremur að hann vilji hægfara breytingar en komist lýðurinn ekki hjá byltingu, þá muni hann vera boðinn og búinn að leiða hana, hvorki meira né minna.
Í þessum kafla dregur Þórbergur upp skelfilega mynd af þjóðlífinu, þ.e. hvernig það þyrfti að vera orðið til að bylting væri óhjákvæmileg.
“Allir kennarar, sem grunaðir eru um fylgi við jafnaðarstefnuna, eru vægðarlaust reknir úr embættum. Blöð og bækur, sem vekja “óróa” í þjóðfélaginu, eru gerð upptæk jafnóðum og þau koma fyrir almenningssjónir. Og hver, sem verður uppvís að því að hafa Bréf til Láru, í fórum sínum, er dæmdur til sex mánaða fangelsisþrælkunar. En þá veiti Alþingi 800 þúsund krónur til tukthúsbyggingar uppi í Skólavörðuholti, því að gamla fangahúsið fullnægir ekki lengur tukthúsþörfinni”. (Þ.Þ: 181)

posted by Vilborg at 2:32 PM

Kafli XXX hefst á ljúfyrðum í garð Láru (við megum ekki gleyma því að þetta er bréf sem við erum að lesa, bréf til Láru hinnar ljúfu). Þar ítrekar Þórbergur að hann hafi þrátt fyrir allt ekkert á móti, guðspeki, spíritisma og þjóðfélagsmálum almennt, hann er bara í þessu bréfi að tala um það sem mætti betur fara. Í grundvallaratriðum eru guðspeki og spítitismi ekki svo slæmar hugmyndir. En heimskir menn hafa snúið öllum þessum hugmyndum við og í hring svo ekkert er eftir af grundvallarskipulaginu. Það er það sem Þórbergur er að skammast yfir.
posted by Vilborg at 2:30 PM

“…vilja til þess að leita sannleikans, vizku til þess að finna hann og mátt til þess að bera honum vitni”. ( Þ.Þ:173)
Eitthvað minnir þetta nú á aðra bæn.. Skyldi Þórbergur hafa verið AA-maður.

posted by Vilborg at 2:29 PM

Sama hvað segja má um Þórberg. Þá er hann hreinskilinn. Og ég tel það vera kost, en ekki galla. Þá veit maður allavega að hverju maður gengur. Hann segir sitt álit umbúðalaust og hananú!
posted by Vilborg at 2:28 PM

Skemmtilegar sögur frá bls. 163-169. Þórbergur hefur miklar mætur á söfnun á sögum sem ganga munnmælum. Og þarna teflir hann fram þremur sögum sem hann hefur sjálfur safnað. Fyrsta sagan heitir Brúnkolla og hann nefnir fyrir henni heimildarmann: Ólaf járnsmið Jónsson, Nýlendugötu í Reykjavík, veturinn 1923. Önnur sagan kallast Séra Erlendur og er eftir frásögn Björns Stefánssonar, fyrrum alþingismann, vorið 1923. Og að lokum er það þriðja sagan sem nefnist einfaldlega Frá Guðmundi Gissurssyni og er sagt að Vilmundur Jónsson héraðslæknir hafi skrásett efitr móður sinni. Ansi hreint skemmtilegt!
posted by Vilborg at 2:27 PM

“Bændur og búalið! Ykkur hefi ég sagt hispurslaust til syndanna. Ég hefi brugðið upp fyrir ykkur nokkrum myndum úr eðli ykkar og ástandi bæði í fortíð og nútíð. Ég hefi gert það vegna þess, að ég vil ykkur vel. Ef þið reiðist, þá reiðist þið sannleikanum, því að satt eitt hefi ég sagt ykkur. Með því sýnið þið, að þið eruð hræsnarar og lítilmenni. Vinir ykkar og flokksbræður segja þetta sama um ykkur. En þeir hafa ekki einurð á að segja það við ykkur. Ég ver það traust til ykkar, að þið fyllist ekki hatri og reiði. Ég vona, að þið dragið lærdóma af dæmum mínum og takið ykkur fram. Ef þið látið áminningar mínar eins og vind um eyrun þjóta, þá eruð þið sinnulausar skepnur”. (Þ.Þ: 161)
Ekki furða að maðurinn hafi verið umdeildur. Ég er ekki viss um að ég kærði mig um svona dembu. Hann hefur vissulega nokkuð til síns máls; en þarf hann að vera svona helvíti rossalegur í kjaftinum mannfjandinn!?

posted by Vilborg at 2:23 PM

Ég sé hann svo fyrir mér á götuhorni í New York…uppá kassa að prédika.
posted by Vilborg at 2:22 PM

Bændur og búalið! Takið höndum saman við verkamenn, og ykkur mun hlotnast Guðs ríki á jörð, Halelúja!!
posted by Vilborg at 2:21 PM

Vá! Eftir ástarjátninguna kemur predikun aldarinnar. Hvað geta bændur gert til að bæta stöðu sína.
posted by Vilborg at 2:17 PM

Skoh! Svo þykir honum bara vænt um bændur eftir allt saman! Allt þetta niðurtal til bænda er af einskærri væntumþykju sprottið. En dásamlegt! Ég sem var búin að æsa mig þessi ósköp!
Þórbergi er svo annt um bændur að hann þolir ekki að þeir láti ljúga sig fulla allan daginn. Þeir eru ekki menningarfrömuðir, heilbrigðir, menntaðir, gáfaðir, víðsýnir og snillingar. Og það þurfa þeir að vita ef þeir eiga að geta bætt sig.
Jú, það lýsir allt af ást í þessum kafla hjá Þórbergi, ég bara tárast!;)
“Ég vil segja bændum sannleikann, afdráttarlausan sannleikann og ekkert annað en sannleikann. Ég vil sýna þeim fulla hreinskilni. Ég vil leiða þeim fyrir sjónir, hvernig þeir eru, svo að þeim sé það ljóst, eftir hverju þeim ber að keppa. Og ég segi við bændur. Þið standið yfirleitt á heldur lágu menningarstigi” (Þ.Þ: 154)

posted by Vilborg at 2:16 PM

Hrokafullt tal er þetta um matarmenningu Íslendinga!
“Bændadæturnar ganga í kaupstaðarskólana til þess að læra matgerð. Þegar þær koma aftur heim, verður maturinn ætur í sveitunum”. (Þ.Þ: 152)
Ég veit ekki alveg hvernig ég á að vera. Á maður að æsa sig eða hvað?!

posted by Vilborg at 2:14 PM

Veit ekki hvort hann er góður með sig eða hvað. Skoðið þetta:
“Við vitum fátt um höfunda fornbókmenta vorra. Sumir þeirra hafa kanski verið vel séðir af bændum. En grunur minn er það, að drjúgan þátt í þeim snildarverkum hafi átt lítilsvirtir hérvillingar, á borð við Daða Níelsson, Brynjúlf frá Minna-Núpi og mig”. (Þórbergur Þórðarson: 151)

posted by Vilborg at 2:13 PM

Í kafla XXVIII fer Þórbergur niðrandi orðum um bændamenninguna. Þar talar hann um hvernig miklir og merkilegir andans menn hafi verið hraktir úr sveitum landsins vegna fávisku bændalýðsins sem þar bjó. Þá gerist hann meira að segja svo djarfur að segja að “ræflarnir á mölinni” (Þóbergur Þórðarsons: 148) hafi komið betur fram við þá menningarvita sem sveitin ól af sér.
posted by Vilborg at 2:10 PM

Nú kemur það! Flóð af vitleysu..
posted by Vilborg at 1:26 PM

Þórbergur hefur stórkostlegt ímyndunarafl. Í einni sögunni segir hann að hann hafi haldið að hann væri óléttur. Það var geðveikt fyndin saga! Hann var svo sannfærður um það að hann skipulagði meira að segja að bera barnið út! Svo ég haldi nú áfram að tala um mig, þá lenti ég í þessu líka, ég veit ekki hvort þetta er algengur misskilningur, eða hvort ég og Þórbergur séum skildari andlega en ég hélt<:) Ég var sex ára, í skólabílnum á leiðinni heim til mín eftir slítandi dag í skólanum og heyrði útundan mér samræður eldri nemenda sem voru að tala um ólétta konu. Ég greip á lofti e-ð um kúlu, að hún væri með óléttukúlu. Svo illa vildi til að ég var nýbúin að uppgötva undarlegt kýli á litlafingi hægri handar, sem ég átti alveg eftir að bera undir mömmu til að fá að vita hvað þarna væri á ferðinni. En þegar ég heyrði talað um kúlu í sambandi við óléttu beit ég það í mig að ég væri ólétt og þorði ekki að nefna þetta við nokkurn mann. Ég man ekki hvernig þetta endaði samt….ætli ég hafi ekki komist að því e-nveginn að ólétta þyrfti ákveðinn prósess til að verða að veruleika, manekkimanekkimanekki man ekki alveg…
posted by Vilborg at 1:12 PM

Bréf til Láru ER góð bók!!! Jahá! Þetta hérna er nefninlega svolítið merkilegt: “Sambandið milli líkama og sálar er svo leikandi liðugt, ef svo mætti að orði kveða, að hver minsta hugsun, jafnvel hver smæstu hugsana-blæbrigði endurspeglast í taugakerfinu eins og vindur á vatnsfleti. ….Af ómerkilegri hygmynd eða atviki get ég jafnvel fengið óþolandi magaverk. Og ómerkilegar hugmyndir eða atvik geta einnig rekið burt úr mér líkamlega kvilla”. Bls. 108.
Svona líður mér stundum! Og þá, samkvæmt kenningunni minni um góðar bækur; að góð bók verði að hafa það til að bera að maður geti fundið sig í henni, þ.e. stoppað við og hugsað, jahá! Svona hefur mér liðið! Bara aldrei dottið í hug að orða það svona!” –getum við sagt að Bréf til Láru, sé góð bók!
posted by Vilborg at 2:39 PM

Páll Sveinsson, fæddur 1650 og dáinn 1736, og Þorbjörg Oddsdóttir fædd 1664 (enn í lifenda tölu samkv. íslendingabók;) eignuðust systkinin Svein Pálsson og Sesselju Pálsdóttur. Sveinn er forfaðir minn, en Sesselja formóðir Þórbergs.
Svona má rekja ættir okkar Þórbergs saman. Ekkert sérstaklega skyld líffræðilega séð svosem..offfsalega náskyldar sálir samt! 

posted by Vilborg at 2:28 PM

En nú byrjar bloggið aftur, ég er ennþá hressari en ég var...rosalega er ég hress maður! Þetta verður gaman!
posted by Vilborg at 4:14 PM

Hei, rosa pása!
posted by Vilborg at 4:01 PM

Nei, hann er ekki alslæmur, haa? Ég verð að segja frá álafóbíunni hans. Hún er svo fyndin! Þessi fóbía á rætur að rekja til þess þegar hann var smástrákur í sveit. Þá heyrði hann talað um þrjár gerðir af álum; hrökkála, smugála og þorskála, sem voru hver öðrum hættulegri. Og hann þróaði með sér alveg sérstaka hræðslu. Þorði ekki að stíga fæti niður í keldu og sæi hann ál bregða fyrir þá stökk hann inn í hús og fór ekki meira út þann daginn. Og svo dreymdi hann drauminn um ál sem beit í typpið á honum og missti alla náttúru til kvenna greyið. Svona var draumurinn:
“Mig dreymdi, að ég væri á gangi suður Tjarnarbakka eystri. Það var fagurt vorkvöld, heiður himinn og sól að hníga til viðar í vestri. Ég reikaði í hægðum mínum fram við vatnsborðið. Hugur minn mókti í sælli leiðslu. Þetta var óvanalega fagurt vorkvöld. Ég er kominn suður á móts við kvennaskólann. Ég var að virða fyrir mér litaskrautið í kveðldroðanum á vesturhimninum. Þá veit ég ekki fyrri til en upp úr Tjörninni slöngvar sér hrökkáll, bítur í besefann á mér og hangir þar. Ég ætla ekki að reyna að lýsa skelfingunni, sem heltók hverja taug í líkama mínum. Þarna stóð ég stirður á Tjarnarbakkanum eins og steingervingur frá ísöldinni og horfði á helvítis kvikindið leika list sína. Eftir heila eilífð tókst mér einhvern veginn að hrista óvininn af mér. Og ég þaut í dauðans ofboði upp á Laufsáveg. Ég vildi ekki láta þrælinn ná í mig aftur. Í því hrökk ég upp og lofaði guð fyrir lausnina”. Bls. 89-90.

posted by Vilborg at 12:56 PM